"Khụ khụ...lại ho nữa rồi!". Chắc hẳn bạn cũng đã từng ít nhất một lần trong đời trải qua cảm giác khó chịu, ngứa rát cổ họng và liên tục muốn ho như vậy, phải không nào? Ho khan, một triệu chứng tưởng chừng như vô hại nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe nếu chúng ta chủ quan bỏ qua.
Vậy ho khan là gì? Nguyên nhân nào gây ra tình trạng ho khan dai dẳng? Làm thế nào để điều trị hiệu quả và phòng ngừa ho khan? Hãy cùng Dược Bình Đông tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây nhé!
1. Đôi nét về tình trạng ho
Ho là một phản xạ tự nhiên của cơ thể, giúp tống xuất các dị vật, chất nhầy ra khỏi đường hô hấp. Tuy nhiên, khi ho kéo dài và không có đờm, chúng ta gọi đó là ho khan. Tình trạng này thường gây ngứa ngáy, khó chịu ở cổ họng, thậm chí có thể dẫn đến đau rát, khàn tiếng, mất tiếng nếu kéo dài.
Ho khan có thể là triệu chứng của nhiều bệnh lý khác nhau, từ cảm cúm thông thường cho đến các bệnh mãn tính nguy hiểm như hen suyễn, viêm phế quản, thậm chí là ung thư phổi. Do đó, việc nhận biết sớm các dấu hiệu và tìm hiểu nguyên nhân gây ho khan là vô cùng quan trọng để có biện pháp điều trị kịp thời và hiệu quả.

2. Nguyên nhân gây ra tình trạng ho khan
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng ho khan, có thể chia thành hai nhóm chính: nguyên nhân bệnh lý và nguyên nhân khác.
2.1. Nguyên nhân bệnh lý
Nhiễm trùng đường hô hấp: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ho khan, bao gồm cảm lạnh, cảm cúm, viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi... do virus hoặc vi khuẩn tấn công.
Hen suyễn: Bệnh lý mãn tính này khiến đường thở bị viêm, sưng và co thắt, gây khó thở, khò khè, ho khan kéo dài, đặc biệt là vào ban đêm hoặc sáng sớm.
Viêm xoang, viêm mũi dị ứng: Chất nhầy từ mũi chảy xuống cổ họng kích thích phản xạ ho, gây ho khan dai dẳng, đặc biệt là vào ban đêm.
Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Axit dạ dày trào ngược lên thực quản gây kích ứng niêm mạc, dẫn đến ợ chua, ợ nóng, ho khan, khàn giọng, đặc biệt là sau khi ăn no hoặc nằm.
Ung thư phổi: Ho khan kéo dài dai dẳng, kèm theo khàn tiếng, ho ra máu, đau ngực, sụt cân không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư phổi.
Bệnh lý khác: Một số bệnh lý khác cũng có thể gây ho khan như: bệnh tim, lao phổi, u lympho, bệnh lý tuyến giáp...
2.2 Nguyên nhân khác
Ngoài các bệnh lý kể trên, ho khan còn có thể xuất phát từ những nguyên nhân khác như:
Khói bụi, ô nhiễm môi trường: Tiếp xúc thường xuyên với khói bụi, ô nhiễm, hóa chất, phấn hoa, lông thú... khiến đường hô hấp bị kích ứng, gây ho khan, hắt hơi, sổ mũi.
Khói thuốc lá: Hút thuốc lá chủ động hoặc thụ động đều gây tổn thương đường hô hấp, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý hô hấp mãn tính, trong đó có ho khan.
Thay đổi thời tiết: Thời tiết thay đổi đột ngột, không khí hanh khô cũng có thể khiến cổ họng bị khô rát, kích thích phản xạ ho.
Sử dụng một số loại thuốc: Một số loại thuốc như thuốc ức chế men chuyển, thuốc điều trị huyết áp... có thể gây tác dụng phụ là ho khan.
3. Chẩn đoán tình trạng ho khan
Để chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây ho khan, bác sĩ sẽ dựa vào:
Hỏi bệnh: Bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng, thời gian xuất hiện, tiền sử bệnh lý, môi trường sống, thói quen sinh hoạt...
Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ nghe phổi, kiểm tra họng, mũi... để đánh giá tình trạng đường hô hấp.
Chỉ định xét nghiệm: Tùy vào trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thêm một số xét nghiệm như: xét nghiệm máu, chụp X-quang phổi, nội soi phế quản...
4. Điều trị ho khan
Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của ho khan, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Dưới đây là một số phương pháp điều trị ho khan phổ biến:
4.1. Phương pháp Tây Y
Thuốc ức chế cơn ho: Dùng trong trường hợp ho khan nhiều, ảnh hưởng đến giấc ngủ, sinh hoạt. Tuy nhiên, không nên lạm dụng thuốc ức chế ho, đặc biệt là khi chưa rõ nguyên nhân.
Thuốc long đờm: Chỉ sử dụng khi ho có đờm, giúp loãng đờm, dễ khạc ra ngoài, tránh bít tắc đường thở.
Thuốc kháng histamin, thuốc co mạch: Dùng trong trường hợp ho khan do dị ứng, viêm mũi dị ứng.
Thuốc kháng virus, thuốc kháng sinh: Chỉ sử dụng khi ho khan do nhiễm trùng do virus, vi khuẩn, cần tuân thủ theo đúng chỉ định của bác sĩ.
Thuốc điều trị bệnh lý nền: Nếu ho khan là triệu chứng của bệnh lý nền như hen suyễn, trào ngược dạ dày thực quản... cần điều trị dứt điểm bệnh lý nền thì ho khan mới khỏi hẳn.
4.2. Phương pháp Đông y
Sử dụng các bài thuốc nam: Một số loại thảo dược có tác dụng giảm ho, long đờm, kháng viêm như: húng chanh, kinh giới, gừng, mắc mật ong...
Châm cứu, bấm huyệt: Tác động vào các huyệt đạo giúp giảm ho, tăng cường sức đề kháng.
4.3. Phương pháp hỗ trợ tại nhà
Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh có thể áp dụng thêm một số biện pháp hỗ trợ tại nhà để giảm ho khan hiệu quả:
Uống nhiều nước ấm: Giúp làm loãng đờm, dễ khạc ra ngoài, giữ ẩm cho cổ họng.
Súc họng bằng nước muối sinh lý: Giúp sát khuẩn, làm sạch cổ họng, giảm ngứa rát.
Xông hơi bằng tinh dầu khuynh diệp, bạc hà: Giúp thông mũi, giảm nghẹt mũi, dễ thở hơn.
Bổ sung vitamin C, kẽm, thực phẩm giàu dinh dưỡng: Giúp tăng cường sức đề kháng, phòng ngừa nhiễm trùng.
Nghỉ ngơi hợp lý, tránh stress: Giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng.
5. Phòng ngừa tình trạng ho khan
Để phòng ngừa tình trạng ho khan, bạn nên:
Giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi, tránh tiếp xúc với gió lạnh.
Đeo khẩu trang khi ra đường, tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khói bụi.
Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Ăn uống đủ dinh dưỡng, tăng cường sức đề kháng.
Không hút thuốc lá, tránh xa khói thuốc.
Tiêm phòng đầy đủ các bệnh lý đường hô hấp.
6. Tổng kết
Ho khan là triệu chứng thường gặp, có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân là yếu tố quan trọng để có phương pháp điều trị hiệu quả. Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh nên áp dụng thêm các biện pháp hỗ trợ tại nhà và thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe đường hô hấp.
Xem thêm: Thiên môn bổ phổi
7. Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi 1: Ho khan kéo dài bao lâu thì cần đi khám bác sĩ?
Trả lời: Nếu ho khan kéo dài trên 2 tuần, kèm theo các triệu chứng bất thường như: ho ra máu, sụt cân, đau ngực... bạn nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Câu hỏi 2: Trẻ em bị ho khan có nên tự ý mua thuốc điều trị?
Trả lời: Tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị ho khan cho trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi. Hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và kê đơn thuốc phù hợp.
Câu hỏi 3: Bị ho khan nên ăn gì và kiêng gì?
Trả lời: Nên ăn các loại thực phẩm lỏng, mềm, dễ tiêu hóa, giàu vitamin C, kẽm. Hạn chế ăn đồ cay nóng, chua, nhiều dầu mỡ, thức uống có ga, cà phê...
Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.
Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về tình trạng ho khan. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với Dược Bình Đông để được tư vấn chi tiết.
Thông tin của Dược Bình Đông
Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường 15, Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh
Showroom: 22 Đường số 10, Phường 11, Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh
Hotline: 028.39.808.808
Nhà cung cấp: 028.66.800.300
Phòng kinh doanh: 028.66.800.100 - 028.66.800.200
Email: info@binhdong.vn
Nền tảng Social của Dược Bình Đông
Fanpage: https://www.facebook.com/binhdong.vn/
Instagram: https://www.instagram.com/binhdong.vn/
Tiktok: https://www.tiktok.com/@binhdong_official
Twitter: https://twitter.com/duocbinhdongvn
Linktree: https://linktr.ee/duocbinhdongvn
Mypixieset: https://duocbinhdong.mypixieset.com/
Rumble: https://rumble.com/c/c-4883726
Trang mua hàng chính hãng
Tiki: https://tiki.vn/thuong-hieu/duoc-binh-dong.html
Shopee: https://shopee.vn/bidophar1950
Lazada: https://www.lazada.vn/shop/duoc-binh-dong-store
Đường đến Dược Bình Đông
Xem tại đây: https://maps.app.goo.gl/j2hp5TqJjJpJxFNL9